Abbaye de la ramée

Abbaye de la Ramée — Étape 8 : La Chouette de la Ramée
Ramée Abbaye Cistercienne · 1215
Chateauform
Point de visite

La Chouette
de la Ramée

Gardienne de l’Abbaye depuis 1213

La chouette de la Ramée
Gardienne des siècles

Depuis 1213, une chouette blanche veille sur l’Abbaye de la Ramée — témoin silencieux de huit siècles d’histoire.

La légende

On raconte qu’à la fondation de l’abbaye en 1213, une chouette blanche vint se poser sur la première pierre encore humide. Les moniales y virent le signe d’une bénédiction divine. Les siècles passèrent, et la chouette demeura comme la gardienne des lieux. Les moniales, si attachées à ce gentil rapace, donnèrent le surnom affectueux de « La Chouette » à toutes leurs abbesses.

Huit siècles de veille
1213
Fondation de l’abbaye
Une chouette blanche se pose sur la première pierre. Les moniales y voient le signe de la bénédiction divine.
1706
Bataille de Ramillies
Le 23 mai, son cri intense prévient l’abbaye de la bataille qui se déroule à moins de 2 km. L’abbaye devient hôpital de campagne pour les blessés des deux camps.
1790
La Révolution française
Ses cris deviennent sinistres. L’abbaye est vendue, ses portes fermées, ses moniales dispersées. La chouette reste seule dans la charpente de la grange, témoin du silence et de l’abandon.
1911
Le retour des moniales
Son chant résonne plus clair. Des moniales d’un ordre enseignant reviennent. L’abbesse aperçoit une chouette immobile dans les combles — comme si elle les attendait.
1932
L’incendie de la grange
Le 7 mars, ses cris répétés tentent de prévenir l’incendie de la gigantesque grange. En vain. Une plaque commémorative en témoigne encore.
1940
Les enfants cachés
L’abbaye devient refuge pour des enfants juifs cachés parmi les classes. Le vulcanologue Haroun Tazieff fut l’un d’eux. Chaque nuit, la chouette tournoyait au-dessus des toits.
Enfant sauvé · 1940
Haroun Tazieff (1914–1998)

Vulcanologue belge de renommée mondiale, né à Varsovie de père russe et mère française. Réfugié juif caché à la Ramée pendant la Seconde Guerre mondiale, il devint l’un des plus grands spécialistes des volcans et fut nommé Secrétaire d’État aux Risques naturels en France (1984–1986).

Bataille de Ramillies · 1706
À moins de 2 km de l’abbaye

Cette bataille opposa John Churchill, 1er duc de Marlborough, aux forces franco-bavaroises de Louis XIV. L’enjeu : le contrôle des Pays-Bas espagnols. La victoire anglaise renversa le rapport de force en Europe. L’abbaye de la Ramée servit d’hôpital de campagne pour les blessés des deux camps.

🤚
Le geste porte-bonheur

La stèle de la statue originale de Notre Dame des Fauconniers — l’une des rares représentations de la Vierge enceinte — représente cette chouette. On dit que la caresser de la main gauche attire la chance sur vous.

Essayez…

Le saviez-vous ?

La chouette entrait librement dans la grange par les grands « œils de bœuf » des pignons, chassant les rongeurs qui s’attaquaient aux récoltes entreposées — une alliance naturelle entre l’oiseau et les moniales.

Légende 1213 Chouette Ramillies Tazieff

Sinds 1213 waakt een witte uil over de Abdij van La Ramée — een stille getuige van acht eeuwen geschiedenis.

De legende

Men vertelt dat bij de stichting van de abdij in 1213 een witte uil neerstreek op de nog vochtige eerste steen. De monialen zagen daarin een teken van goddelijke zegen. De eeuwen gingen voorbij en de uil bleef als de wachter van de abdij. De monialen gaven de liefkozende bijnaam « De Uil » aan al hun abdissen.

Acht eeuwen wacht
1213
Stichting van de abdij
Een witte uil strijkt neer op de eerste steen. De monialen zien er een teken van goddelijke zegen in.
1706
Slag bij Ramillies
Op 23 mei waarschuwt haar krachtige roep de abdij voor de slag op minder dan 2 km. De abdij wordt veldhospitaal voor gewonden van beide kampen.
1790
De Franse Revolutie
Haar kreten worden onheilspellend. De abdij wordt verkocht, haar deuren gesloten, haar monialen verspreid. De uil blijft alleen in het dakgebinte van de schuur.
1911
De terugkeer van de monialen
Haar zang klinkt helderder. Monialen van een onderwijsorde keren terug. De abdis ziet een onbeweeglijke uil op zolder — alsof zij hen had verwacht.
1932
De brand van de schuur
Op 7 maart proberen haar herhaalde kreten de brand in de reusachtige schuur te signaleren. Tevergeefs. Een herdenkingsplaat getuigt er nog van.
1940
De verborgen kinderen
De abdij wordt toevluchtsoord voor Joodse kinderen. De vulkanoloog Haroun Tazieff behoorde tot hen. Elke nacht cirkelde de uil boven de daken.
Gered kind · 1940
Haroun Tazieff (1914–1998)

Wereldberoemde Belgische vulkanoloog, geboren in Warschau uit een Russische vader en een Franse moeder. Als Joods vluchteling verborgen in La Ramée tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd hij een van de grootste vulkaanspecialisten en Frans Staatssecretaris voor Natuurrampen (1984–1986).

Slag bij Ramillies · 1706
Op minder dan 2 km van de abdij

Deze slag stelde John Churchill, 1e hertog van Marlborough, tegenover de Frans-Beierse strijdkrachten van Lodewijk XIV. De inzet: de controle over de Spaanse Nederlanden. De Engelse overwinning keerde het machtsevenwicht in Europa om. De abdij diende als veldhospitaal voor gewonden van beide kampen.

🤚
Het geluksgebaar

De sokkel van het originele beeld van Onze-Lieve-Vrouw van de Valkeniers — een van de zeldzame afbeeldingen van de zwangere Maagd — toont deze uil. Men zegt dat wie haar met de linkerhand aanraakt, geluk aantrekt.

Probeer het…

Wist u dat?

De uil ging vrij in en uit de schuur via de grote « ossenogen » in de geveltoppen, en jaagde er ook op knaagdieren die de opgeslagen oogst aantastten — een natuurlijk verbond tussen de vogel en de monialen.

Legende1213UilRamilliesTazieff

Since 1213, a white owl has watched over the Abbey of La Ramée — a silent witness to eight centuries of history.

The legend

It is said that at the founding of the abbey in 1213, a white owl came to rest upon the still-damp first stone. The nuns saw in this a sign of divine blessing. The centuries passed, and the owl remained as the guardian of the place. The nuns, so fond of this gentle bird, gave the affectionate nickname « The Owl » to all their abbesses.

Eight centuries of vigil
1213
Founding of the abbey
A white owl lands on the first stone. The nuns see it as a sign of divine blessing.
1706
Battle of Ramillies
On May 23, its intense cry warns the abbey of the battle taking place less than 2 km away. The abbey becomes a field hospital for the wounded of both sides.
1790
The French Revolution
Its cries turn ominous. The abbey is sold, its doors closed, its nuns scattered. The owl remains alone in the barn’s framework, a witness to silence and abandonment.
1911
The return of the nuns
Its song rings clearer. Nuns of a teaching order return. The abbess glimpses a motionless owl in the attic — as if it had been waiting for them.
1932
The barn fire
On March 7, its repeated cries try to warn of the fire in the gigantic barn. In vain. A commemorative plaque still bears witness.
1940
The hidden children
The abbey becomes a refuge for Jewish children hidden among the classes. The volcanologist Haroun Tazieff was one of them. Each night, the owl circled above the roofs.
Saved child · 1940
Haroun Tazieff (1914–1998)

World-renowned Belgian volcanologist, born in Warsaw to a Russian father and French mother. A Jewish refugee hidden at La Ramée during World War II, he became one of the greatest volcano specialists and was appointed French Secretary of State for Natural Hazards (1984–1986).

Battle of Ramillies · 1706
Less than 2 km from the abbey

This battle pitted John Churchill, 1st Duke of Marlborough, against the Franco-Bavarian forces of Louis XIV. The stakes: control of the Spanish Netherlands. The English victory shifted the balance of power in Europe. The abbey served as a field hospital for the wounded of both sides.

🤚
The lucky gesture

The base of the original statue of Our Lady of the Falconers — one of the rare depictions of the Virgin Mary pregnant — features this owl. It is said that touching it with your left hand brings you good fortune.

Try it…

Did you know?

The owl entered the barn freely through the large « ox-eyes » in the gable ends, also hunting the rodents that threatened the stored harvests — a natural alliance between the bird and the nuns.

Legend1213OwlRamilliesTazieff